Wereld Niet-rokendag valt elk jaar op 31 mei. De Wereldgezondheidsorganisatie voert de dag aan en gebruikt hem om de schade van tabak te markeren en het beleid dat dit gebruik moet verminderen.
De campagne van 2026 heet “Unmask the appeal”. Ze gaat ook over nicotineverslaving en over de manieren waarop producten aan jongeren worden aangeprezen. Wie in een online winkel voor nicotineproducten kijkt, moet tabakvrije zakjes en nicotinestrips in dat gesprek plaatsen.
Ze verschillen van tabaksproducten, maar “tabakvrij” betekent niet nicotinevrij en niet ongevaarlijk. Het verschil zit in wat een product bevat en in wat de cijfers op het etiket zeggen.
Inhoud
- Waarom Wereld Niet-rokendag op 31 mei valt
- De focus van de campagne van 2026
- Wat de WHO zegt over tabak en nicotinezakjes
- De Europese discussie over de regels
- Hoe je nicotinevermeldingen leest
- Wat je uit de campagne meeneemt
Waarom Wereld Niet-rokendag op 31 mei valt
De campagne begon met een besluit van de Wereldgezondheidsvergadering in 1987 om op 7 april 1988 een wereldwijde niet-roken-dag te houden. Een later besluit legde 31 mei vast als datum voor de jaarlijkse Wereld Niet-rokendag.
Beide data staan in verslagen over de geschiedenis van de campagne, omdat de aprildag eenmalig was en 31 mei de jaarlijkse dag werd. De WHO zet die achtergrond op haar pagina over Wereld Niet-rokendag.
De focus van de campagne van 2026
Het thema van Wereld Niet-rokendag 2026 is “Unmask the appeal”. De campagne richt zich op tabaks- en nicotineverslaving. Ze bekijkt hoe smaken, verpakking, productontwerp en promotie deze producten aantrekkelijk kunnen maken voor jongeren.
De WHO geeft enkele cijfers over gebruik door jongeren:
- 40 miljoen jongeren van 13 tot 15 jaar gebruiken tabak.
- 15 miljoen jongeren in die leeftijdsgroep gebruiken e-sigaretten.
- In landen met beschikbare gegevens zijn jongeren gemiddeld negen keer zo geneigd te vapen als volwassenen.
Deze cijfers gaan over tabaksgebruik en vapen. Het is geen telling van het gebruik van nicotinezakjes.
De campagne vraagt om beperkingen op smaken en reclame, wijzigingen in verpakkingsregels, hogere belastingen en betere steun voor mensen die willen stoppen. Dat zijn aanbevelingen op de campagnepagina. Ze geven niet de wetten die nu in elk land gelden.
Wat de WHO zegt over tabak en nicotinezakjes
Volgens het tabaksfactsheet van de WHO doodt tabak elk jaar meer dan 7 miljoen mensen, onder wie ruim 1,6 miljoen niet-rokers die meeroken. De WHO stelt dat elke vorm van tabaksgebruik schadelijk is en dat er geen veilige mate van blootstelling aan tabak bestaat.
Het factsheet behandelt nicotinezakjes apart. Dat zijn voorverdeelde producten die tussen tandvlees en lip liggen. Ze worden vaak als tabakvrij aangeprezen. De WHO merkt wel op dat hun nicotine uit tabak gewonnen kan zijn en stoffen kan bevatten die oorspronkelijk in tabak zaten.
De WHO beschrijft nicotinezakjes als een snel groeiende categorie met een hoog verslavingspotentieel en een sterke aantrekkingskracht op jongeren. Ze waarschuwt ook dat nicotine bijzonder schadelijk is voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen van wie de hersenen nog in ontwikkeling zijn.
Tabakssnus en tabakvrije nicotinezakjes zijn verschillende waren, dus die namen zijn niet inwisselbaar. Het ontbreken van een tabaksblad neemt de zorg over nicotineverslaving niet weg. Onze gids Wat is snus? legt de termen uit.
De Europese discussie over de regels
Op 2 april 2026 publiceerde de Europese Commissie een evaluatie van het EU-kader voor tabakscontrole, waaronder de tabaksproductenrichtlijn en de tabaksreclamerichtlijn.
De aankondiging van de Commissie meldde dat het aandeel rokers in de EU sinds 2012 was gedaald van 28% naar 24%, met een scherpere daling onder jongeren. Ze noemde ook nieuwe zorgen rond e-sigaretten, verhitte tabaksproducten en nicotinezakjes, en de moeite om verborgen digitale promotie aan te pakken.
Op het moment van die aankondiging zei de Commissie dat ze in 2026, na verdere beoordeling en raadpleging, een herziening van het wetgevingskader wilde voorstellen.
Een voorstel is geen wet die al geldt. De aankondiging zegt niet of een bepaald product in een land verkocht, geleverd of persoonlijk ingevoerd mag worden. Controleer de nationale regels die daar gelden.
Hoe je nicotinevermeldingen leest
Productnamen en vermeldingen zoals “extra sterk” vallen op. Ze geven geen gemeenschappelijke schaal over merken heen.
Begin bij het productformaat en controleer daarna de eenheid naast het getal:
- mg/g beschrijft de nicotineconcentratie: milligram per gram product.
- mg per zakje beschrijft de nicotine-inhoud van één zakje.
- mg per strip beschrijft de nicotine-inhoud van één strip.
mg/g, mg per zakje en mg per strip meten verschillende dingen. De voorbeelden hieronder gebruiken gegevens die op 20 oktober 2026 in de Snupax-catalogus stonden.
GARANT Ice Cool: 35 mg/g is niet 35 mg per zakje
GARANT Ice Cool is een nicotinezakje met muntsmaak, vermeld op 35 mg/g. Elk zakje weegt 0,5 g en bevat 17,5 mg nicotine.
35 mg/g maal 0,5 g geeft 17,5 mg per zakje. Als je losse zakjes vergelijkt, gebruik dan het cijfer per zakje en niet de concentratie alleen.
GARANT-strips: een ander formaat en een andere eenheid
Nicotinezakjes GARANT Ice Cool naast GARANT Ice Cool Strips en GARANT Extreme Strips. Het ronde doosje en de stripverpakkingen zijn verschillende formaten.
GARANT Ice Cool Strips 7mg vermeldt 7 mg nicotine per strip. GARANT Extreme Strips 11mg vermeldt 11 mg per strip.
Noch 7 mg per strip, noch 11 mg per strip is de concentratie van 35 mg/g van de zakjes GARANT Ice Cool. Hetzelfde nicotinecijfer op een strip en een zakje laat niet zien dat ze nicotine op dezelfde manier afgeven of hetzelfde effect hebben. Een gedeelde smaaknaam of sterktevermelding heft dat verschil niet op.
CUBA Black Ice Spearmint: controleer het portiecijfer
CUBA Black Ice Spearmint staat vermeld op 66 mg/g, met een zakjesgewicht van 0,65 g en een genoemde nicotine-inhoud van 43 mg per zakje.
Ook hier is het grotere concentratiecijfer niet de hoeveelheid in één portie. Wie 66 mg/g leest als 66 mg per zakje, zet de vermelde inhoud van een enkel zakje te hoog.
Termen als “extra sterk” en “extreem sterk” zijn productvermeldingen, geen gemeenschappelijke maat over merken en formaten heen. Controleer er altijd de nicotinecijfers naast.
Wat je uit de campagne meeneemt
Wereld Niet-rokendag is een campagne voor de volksgezondheid, geen koopgids en geen productaanbeveling. Het thema van 2026 dekt nicotineverslaving evenzeer als tabak, daar waar jongeren in het spel zijn.
Op een productkaart betekent tabakvrij niet nicotinevrij. Concentratie is niet de nicotine in één stuk en een sterktevermelding vervangt geen van beide cijfers.
Dit artikel beveelt nicotinezakjes of strips niet aan als manier om te stoppen met roken. Als je wilt stoppen met tabak of nicotine, vraag dan advies aan een bevoegde zorgverlener of aan een dienst voor hulp bij stoppen met roken.